Werken in de bouw brengt risico’s met zich mee. Maar of dat tot gedragsverandering leidt, is nog maar de vraag. Volgens recente cijfers van het Centraal Bureau van de Statistiek gebeurt een derde van alle dodelijke arbeidsongevallen op de bouwplaats. Toch zegt dat de meeste mensen niet zoveel. Dat verandert dramatisch op het moment dat iemand zelf slachtoffer wordt van een bedrijfsongeval.

'Ik heb gewoon een engeltje op mijn schouders gehad'

’s Morgens als stoere vent naar je werk rijden en ’s avonds als een patiënt thuis bij je vrouw afgeleverd worden. Dat overkwam Marcel Hooiveld, destijds werkzaam bij BAM. “Ik was toen werkzaam in de utiliteitsbouw en daar werkte ik zo nu en dan met een huloklem. Dat is een mechanisme dat wordt gebruikt voor het verplaatsen van gevelstenen. Die leunen dan tegen de huloklem en kunnen zo met een kraan worden opgetild. Dan moet je er nog wel een veiligheidszeiltje overheen trekken zodat die stenen er niet uit kunnen vallen. Maar ja.”

Stenen

“Ik stond daar in mijn eentje een beetje met die stenen te vechten. Er was haast bij dus die stenen moesten worden opgetild. Ik stond op het verkeerde moment precies op de verkeerde plek. Want dat hele pakket stenen viel uit elkaar en naar beneden. Op mij. Ik werd bedolven onder 700 stenen. Ik had een groot gat in mijn voorhoofd, en wonden en schaafplekken over mijn hele lichaam. Ik zag letterlijk bont en blauw en had een verlamde spier in mijn voet. Daar heb ik nog steeds wat last van. Godzijdank heb ik het overleefd. Ik kwam bij in de ambulance. Het ene moment ben je aan het werk en het volgende moment lig je met allerlei slangen in je lichaam in een ziekenauto die je met gillende sirenes naar het ziekenhuis brengt. Maar daar herinner ik me niet zoveel van. Ik weet nog wel dat ik met die stenen bezig was …”

Tijdsdruk

“Ja, met dat inpakken van die stenen, daar is het fout gegaan. Het pakket had ook niet zo hoog opgetild mogen worden, maar ja dat is allemaal achteraf. Het was een combinatie van factoren. Het is druk, je staat onder tijdsdruk en dan denk je dat je het in je eentje wel even klaarspeelt. Dat is eigenlijk de grootste boosdoener geweest. Dat had nooit mogen gebeuren. Uiteindelijk ben ik een maand of drie uit de roulatie geweest. Zoals gezegd, je gaat ’s morgens gezond naar je werk en dan wordt je ’s middags als een patiënt thuis afgeleverd. Mijn vrouw is zich natuurlijk rot geschrokken. Zeker als je weet dat we twee dagen daarvoor mijn schoonvader hadden begraven. Dan komt zoiets misschien nog wel harder aan. Het was voor mijn vrouw gigantisch zwaar. Het was sowieso een hele vervelende periode. Ik werkte toen bij die aannemer, ik noem geen naam, en we hadden net een huis gekocht. Toen ging die aannemer failliet en was ik mijn werk kwijt. En dus mijn inkomsten. Ik was Hoofd materieeldienst en reserve vrachtwagenchauffeur destijds. Vervolgens heeft dat bedrijf een doorstart gemaakt en konden we met een heel klein ploegje weer aan het werk. Ik werd een soort vliegende kiep, een manusje-van-alles, overal en altijd inzetbaar. En altijd onder tijdsdruk.

Als ik erop terugkijk dan heeft die periode van herstel ook iets goeds gebracht. Op dat moment nog niet, want ik ben nog van de niet-zeuren-aan-het-werk-generatie, zo ben ik ook opgevoed. Maar sinds dat ongeluk ben ik anders tegen het leven aan gaan kijken. Ik heb gewoon een engeltje op mijn schouders gehad. Ik kan het gelukkig navertellen. Er zijn collegabouwvakkers die dat niet kunnen. Daar denk ik vaak aan.

Zesde zintuig

Ja, het heeft wel degelijk iets opgeleverd. Ik zie het beter dan ooit als iets niet veilig is. Daar krijg je een zesde zintuig voor. En je maakt geen gekke bokkensprongen meer. Ik ben veel voorzichtiger geworden. Ik denk altijd een stap verder dan een ander. Ik heb al een scenario in zijn hoofd over wat er zou kúnnen gebeuren. Ik denk dat alle KAM- en veiligheidscoördinatoren wel een klein beetje zo’n tik hebben. We zien niet overal beren op de weg, zo is het nou ook weer niet. We denken wel na over de gevolgen van de keuzes die je maakt in je werk. Waar je door werkblindheid of bedrijfsblindheid de gevaren niet meer ziet, daar moeten wij een open oog voor hebben. Zeker als je elke dag weer hetzelfde werk moet doen. Dan is het gevaar groot dat je de gevaren op den duur niet meer ziet. Als wij op een bouwplaats komen dan zien wij al snel waar de onveilige situaties zijn.

Dagelijks werk

Inmiddels werk ik als KAM-coördinator bij BAM Infratechniek Midden-West. Voor 80% doe ik veiligheidscoördinatie. Dat is mijn dagelijkse werk. Er wordt bij BAM heel veel aan veilig werken gedaan. Ik ben vooral aangenomen om buiten op de projecten mee te lopen en over de schouders van de mensen heen te kijken of er inderdaad veilig gewerkt wordt. Ik ga op bezoek bij alle projecten en probeer eventuele risico’s op tijd te signaleren en daardoor de veiligheid van de mensen op de werkplek te waarborgen. Het eerste kwartaal hebben we hier ongevalsvrij kunnen afsluiten. Maar, pas op, een ongeluk kan elke minuut, nee elke seconde gebeuren. Een ongeluk zit inderdaad in een heel klein rothoekje.

Struikelgevaar

Struikelgevaar bijvoorbeeld, daar richten we nu speciaal onze aandacht op. Vorig jaar was dat het voorkomen van handletsel. We organiseren daar zelfs een speciale veiligheidsdag voor om op die specifieke gevaren te wijzen. Dit jaar staat struikelgevaar dus centraal. Kijk, in een toolboxmeeting kun je een verhaal afsteken, maar of dat voldoende effectief is…, we laten de mensen zelf aangeven of zij situaties kennen waar struikelgevaar aanwezig is, en hoe zij zelf oplossingen kunnen aandragen om dat te voorkomen. Zoals op een veilige manier loopplanken neerleggen.
We nemen dat heel serieus. Dat wil overigens niet zeggen dat er niet gelachen kan worden. Laatst kreeg ik tijdens zo’n toolboxmeeting een opmerking dat er binnenkort wel eens extra risico’s zouden kunnen ontstaan omdat er een slechte tijd aan komt. Ik begreep niet wat die man daarmee bedoelde en vroeg hem om dat uit te leggen. Nou kijk, zei hij, binnenkort wordt het weer voorjaar en dan zijn wij daar beneden in de sleuf aan het werk en dan lopen er boven allemaal vrouwen in korte rokjes langs… (lacht). Dat vind ik nou geweldig. Heel serieus met veiligheid bezig zijn en er dan ineens zoiets tussendoor gooien. Daar houd ik wel van.

Meer weten

Voor meer informatie over dit onderwerp kunt u contact opnemen met uw Customer Service medewerker.